Bij Post-X onderzoeken we niet om het onderzoeken. We onderzoeken om te ontdekken hoe het dan wél kan: echte vooruitgang richting een eerlijke, gelijke en rechtvaardige samenleving. Onderzoek staat bij ons in dienst van de X: het legt bloot wat knelt, en het wijst de weg naar wat komt.
Elk onderzoek begint bij dezelfde vraag: wat doet deze verandering met macht? Wie beslist, wie mag meepraten, wie wint, wie verliest? En we kijken naar wie er structureel aan de verkeerde kant van die verdeling staat. Macht en ongelijkheid horen bij elkaar. Dat is onze tweede rode draad, en we lichten haar verderop apart toe.
Onze onderzoeksagenda bestaat uit drie lenzen, met future-proof-democracy als onderliggend spoor.
Post-reality
Hoofdvraag: hoe geven we cohesie, vertrouwen en verantwoording op een nieuwe manier vorm, in een werkelijkheid die steeds kunstmatiger wordt?
Post-reality betekent niet dat we een oude, gedeelde werkelijkheid proberen vast te houden. Dat station is gepasseerd. De vraag is hoe we leren omgaan met het virtuele en kunstmatige. Welke nieuwe vormen van verbintenis, vertrouwen en verantwoordelijkheid horen hier bij. Weerbaarheid staat centraal, niet nostalgie.
Deelvragen:
- Welke invloed hebben virtuele ervaringen op democratische processen, zoals het publieke debat en verkiezingen?
- Hoe bepalen techbedrijven en hun algoritmen hoe we de wereld zien?
- Hoe kunnen we de macht van techbedrijven controleren?
- Welke nieuwe instituties, processen en vaardigheden hebben mensen nodig om hun rechten te claimen en beschermen in virtuele omgevingen?
Lopende initiatieven: HEIO, AnsCheckt, de aanpak lokale weerbaarheid, het lespakket polarisatie.
Post-capitalism
Hoofdvraag: hoe verdelen we waarde zonder uitbuiting en onderdrukking?
Een economie die draait om eindeloze groei en verrijking schaadt ons allemaal. We zoeken naar andere manieren van waarderen: naar een economie waarin waarde eerlijk wordt verdeeld, de schade aan de planeet meetelt, en niemand wordt uitgebuit of onderdrukt om de winst van een ander.
Deelvragen:
- Hoe bevrijden we duurzame organisaties van de dwang tot winstmaximalisatie?
- Hoe maken we een nieuw economisch paradigma zo aantrekkelijk dat iedereen dit wil?
- Hoe gebruiken we de mechanismen van het kapitalisme om de overgang te versnellen?
Lopend initiatief: Integral, ons werk aan een model voor een coöperatieve economie.
Post-tyranny
Hoofdvraag: hoe bouwen we technologie en infrastructuur die we zelf bezitten en besturen, zodat macht niet verschuift naar wie de infrastructuur beheert?
Wie jouw infrastructuur beheert, heeft macht over je. Daarom onderzoeken we hoe we vrije, open alternatieven kunnen bouwen die we samen bezitten, en hoe we mensen uit de huidige onderdrukkende systemen kunnen bevrijden.
Deelvragen:
- Hoe werkt een coöperatief cloud- en infrastructuurmodel in de praktijk?
- Hoe maak je overstappen makkelijk genoeg dat mensen het echt doen?
- Hoe zetten we mesh-netwerken in voor radicaal onafhankelijke communicatie?
- Hoe voorkom je dat je het ene monopolie inruilt voor het andere?
Lopende initiatieven: Vrije Cloud, MeshMedia.
Future-proof democracy
Hoofdvraag: hoe verdelen en controleren we macht, zodat de democratische rechtsstaat bestand is tegen digitale, markt- en politieke druk?
Marktmacht, technologiemacht en staatsmacht smelten samen. Onze democratie moet daartegen bestand zijn. We onderzoeken welke instituties, regels en tegenmachten dat mogelijk maken.
Deelvragen:
- Welke instituties beschermen onze rechten echt, en hoe ontwerp je die?
- Hoe meet je de gezondheid van de democratie?
- Wat is de rol van het maatschappelijk middenveld, en hoe versterk je het?
Lopende initiatieven: Democratie Monitor, beleidsadvies en -briefings.
Doorlopend: macht en intersectionaliteit
Onze eerste vraag in elke transitie is hoe het zit met macht. Ongelijkheid is daar een onderdeel van. Bij alles letten we op wie er structureel worden benadeeld, en op hoe verschillende vormen van ongelijkheid elkaar versterken.
Hoe we onderzoeken
Onze methoden staan uitgewerkt op de pagina Onze methoden. In het kort: we monitoren en kijken onder de motorkap, we verkennen wat er aankomt met horizon scans (zoals ons rapport Onder Invloed over virtualisering), we bouwen de alternatieven en ontwerpen betere spelregels. We werken open en participatief, en delen onze methodes en bevindingen, zodat anderen erop verder kunnen bouwen.
Zo blijft onderzoek bij ons geen doel op zich. Het voedt wat we opbouwen, en het scherpt aan wat we afbreken.