Bij Post-X Society geloven we dat de transitie naar een rechtvaardige, duurzame samenleving niet alleen vraagt om visies en plannen, maar vooral om concrete experimenten. Daarom blijven we niet hangen in kritiek op het bestaande, maar gaan we liefst daadwerkelijk zo snel mogelijk iets nieuws uitproberen.
Eén zo’n initiatief is Integral: een open source, post-kapitalistische infrastructuur die gemeenschappen in staat stelt om buiten geld en markten om te voorzien in hun basisbehoeften. Opgebouwd vanuit lokale hubs die elkaar onderling versterken, net zoals biodiversiteit een ecosysteem weerbaarder maakt.
Onze aanjager Serf Doesborgh, zet in Nederland de eerste stappen om zo’n hub van de grond te krijgen. In onderstaand interview verteld hij wat hem raakte in het idee, waarom mensen zowel enthousiast als sceptisch reageren, en hoe je van een visie op papier tot een levendige gemeenschap komt.
1. Waarom besloot je om rond Integral events te organiseren?
Omdat ik denk dat het samen concreet bouwen aan een alternatieve economie de enige manier is om naar een maatschappij te komen die werkt voor iedereen. Een goede probleemanalyse en een duidelijke visie zijn cruciaal, maar brengen je maar zo ver. Wat wel en niet werkt, kom je pas achter als je samen met andere mensen aan de slag gaat en ideeën uitprobeert in de echte wereld.
2. Was er een specifiek moment of idee dat je van ‘interessante paper’ naar ‘laten we een lokale hub opzetten’ deed gaan?
Om de vijf subsystemen op een niet-technische manier uit te leggen, begon de whitepaper met een fictief voorbeeld van een kleine gemeenschap die gebruikmaakt van natuurlijke organiserende principes. Hierdoor leefde ze in harmonie met elkaar en hun omgeving, en konden ze op een duurzame manier voorzien in hun basisbehoeften. Deze principes – volledig afwezig in onze huidige economie – waren zo vanzelfsprekend en eenvoudig vormgegeven dat er bij mij het gevoel naar boven kwam: dit moet toch gewoon in het echt kunnen?!
De klapper op de vuurpijl kwam bij het inzicht dat wanneer er meerdere hubs gerealiseerd worden, deze direct in contact staan met elkaar en de collectieve kracht versterken. Net zoals biodiversiteit de weerbaarheid van een natuursysteem vergroot, verbetert elke hub deze parallelle economie – daar wil ik zo snel mogelijk onderdeel van zijn en aan bijdragen.
3. Wat was het meest opvallend in hoe mensen in Nederland reageren op Integral? Wat landt goed, en waar zie je weerstand?
Het is een opvallende combinatie van enthousiasme en scepsis. Mensen hunkeren naar alternatieven die niet dweilen met de kraan open. Het vertrouwen in de parlementaire democratie daalt, protesteren voelt als schreeuwen tegen gebouwen, en voor ondernemers die impact willen maken is er eigenlijk nooit een “businesscase”.
Integral komt niet vanuit de staat of de markt, maar direct vanuit de gemeenschap, waardoor iedereen mee kan doen. Het is een soort Wikipedia maar dan met het doel mensen te voorzien van hun basisbehoeften. Fundamenteel, collectief en concreet: dat is waar het enthousiasme vandaan komt.
Een zeer begrijpelijke weerstand ontstaat wanneer we de diepte ingaan en het in eerste instantie vooral een technisch verhaal is. De digitale infrastructuur voor deze alternatieve economie zal eerst gemaakt moeten worden. Flowcharts, moeilijke woorden en programmeertaal zijn niet aantrekkelijk wanneer mensen juist op zoek zijn naar een duurzame, sociale en rechtvaardige maatschappij.
Bovendien worden in de huidige economie alle technologische ontwikkelingen ontwikkeld in een kapitalistische context, waardoor er vaak een bias ontstaat richting het uitbuiten van mens en planeet. Kritisch zijn op technologie is dus niet alleen logisch, maar essentieel. Gelukkig is Integral open source by-design, wordt alles co-creatief ontwikkeld en zijn er bewuste kanalen opgezet om constructief om te gaan met kritiek. Deze weerstand is daarom juist een waardevolle les in de verdere ontwikkeling naar een economie die werkt voor iedereen.
4. Hoe ziet de node er nu concreet uit? Wat moet er gebeuren om van gesprekken naar praktijk te gaan?
Elke node bestaat in eerste instantie uit een gemeenschap van mensen en initiatieven op lokaal niveau. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een voedselbos, een Repair Café, een 3D-makerspace en een gemeenschapskeuken. Ondanks dat ze nog onderdeel zijn van de huidige maatschappij en dus gebruikmaken van de markteconomie, kunnen ze tegelijkertijd gebruikmaken van Integral als alternatieve economische infrastructuur.
De infrastructuur bestaat uit vijf subsystemen die er samen voor zorgen dat er geïnformeerde, democratische besluiten worden genomen – producten en diensten op een ecologische en sociaal verantwoorde manier tot stand komen – iedereen kan bijdragen maar ook voorzien kan worden in hun basisbehoeften. Dit alles zonder gebruik te maken van geld of markten.
Om van gesprekken naar praktijk te komen, begint het met het samenbrengen van een enthousiast groepje mensen uit dezelfde buurt of gemeenschap om gezamenlijk de “whitepaper” en “development guide” te bestuderen. Vervolgens wordt er geoefend met de collectieve beslissingsmethodiek van Integral. Daarna wordt in kaart gebracht welke initiatieven de gemeenschap heeft om producten te maken en/of diensten te leveren. Tot slot gaat het om het zoeken van verbinding met andere “proto-node” gemeenschappen en het geven van feedback vanuit de praktijk over wat wel en niet werkt, zodat er kan worden bijgedragen aan het continue ontwikkelproces.
Ik start alvast met een groepje in Nederland en nodig iedereen die dit interessant vindt van harte uit om contact op te nemen en mee te doen.
Meedoen?
Bekijk de Integral NL Signal group voor meer informatie over de volgende bijeenkomst.